राहुल देव बर्मन उर्फ पंचमदा (२७जून१९३९-४जानेवारी१९९४)

-अमोल कुमरे (सह्याद्री न्यूज)

राहुल देव बर्मन (२७ जून १९३९- ४जानेवारी १९९४)) हिंदी चित्रपटांचे प्रसिद्ध संगीतकार होते. त्यांना पंचम किंवा पंचमदा असेही म्हणतात. प्रसिद्ध संगीतकार सचिन देव बर्मन आणि त्यांची पत्नी मीरा यांचे ते एकुलते एक मूल होते. आपल्या अनोख्या वाद्य प्रतिभेमुळे तो जगातील सर्वोत्कृष्ट संगीतकारांपैकी एक मानला जातो. असे मानले जाते की बरेच संगीतकार अजूनही त्याच्या शैलीचे अनुकरण करतात. पंचमदा यांनी तिच्या निर्मित १८ चित्रपटांमध्ये आवाज दिला. भूत बांगला (१९६५) आणि प्यार का मौसम (१९६९)) मध्येही त्यांनी अभिनय केला.

आरडी बर्मनने सहाय्यक म्हणून आपल्या कारकीर्दीची सुरुवात केली. सुरुवातीच्या काळात तो त्याच्या वडिलांचा संगीत सहायक होता. आपल्या चित्रपट कारकीर्दीत त्यांनी हिंदी व्यतिरिक्त बंगाली, तामिळ, तेलगू आणि मराठी भाषेतही काम केले आहे. याशिवाय त्यांनी आपल्या आवाजाची जादूही पसरविली.त्याने आपल्या वडिलांसह अनेक यशस्वी संगीत दिले, जे चित्रपटांमध्ये वापरले जात असे. संगीतकार म्हणून आर.डी. बर्मनचा पहिला चित्रपट 'छोटा नवाब' (१९६१) होता तर पहिला यशस्वी चित्रपट तिसरा मजला (१९६६) होता.सत्तरच्या दशकाच्या उत्तरार्धात आरडी बर्मन भारतीय चित्रपटसृष्टीचे लोकप्रिय संगीतकार बनले. लता मंगेशकर, आशा भोसले, मोहम्मद रफी आणि किशोर कुमार या मोठ्या कलाकारांमधून त्यांनी आपल्या चित्रपटात गाणी गायली. (१९७०) मध्ये त्यांनी सहा चित्रपटांमध्ये संगीत दिले ज्यामध्ये काटी पतंग बर्याापैकी यशस्वी ठरले. येथून, आरडी बर्मन संगीतकार म्हणून बर्यायपैकी यशस्वी झाले. नंतर त्याने याडों की बारात, हीरा पन्ना, अनामिका इत्यादी मोठ्या चित्रपटांत संगीत दिले. संगीतकार म्हणून आरडी वर्मनचा शेवटचा चित्रपट '1942 ए लव्ह स्टोरी' होता. १९९४ साली या महान संगीतकाराचे निधन झाले.

आरडी वर्मन यांनी आपल्या हयातीत भारतीय चित्रपटांना सर्व प्रकारचे संगीत दिले. आजच्या युगातील लोकांनाही त्याचे संगीत आवडते. आजही त्याचे संगीत चित्रपटसृष्टीत चांगले वापरले जाते.